Ön Fren Pedi Değişimi - Resimli Anlatım
Fren pedleri, aracın en kritik aşınma parçası. Zamanı geldiğinde değiştirmek zorunlu. İyi haber şu: temel el aletleriyle, garaj yolunda, birkaç saatte yapılabilecek bir iş. Kötü haber de var: hata affetmez. Aşağıdaki adımlar ön fren pedi değişimi için baştan sona ne yapılacağını anlatıyor. Her aşamada gözünle kontrol et, acele etme.
Değişim Zamanı Geldi mi?
Önce emin ol. Gereksiz yere sökmenin anlamı yok.
- Kalınlık: Balata astarı 3 mm altına indiyse değişim vakti. 2 mm ise beklemeyin.
- Ses: Frende metalik cızırtı veya gıcırtı. Bu, uyarı dilinin diske değdiği anlamına gelir.
- Titreşim: Fren pedalında zonklama genelde disk sorunu, ama pedler de kontrol edilmeli.
- İkaz lambası: Bazı araçlarda sensörlü ped var. Lamba yanıyorsa doğrudan bak.
- Eşit olmayan aşınma: İçteki ped dıştan çok daha inceyse kaliper piston veya pimlerinde sıkışma vardır.
Jant aralarından el feneriyle bakarak kalınlığı kabaca görebilirsin. Kesin ölçüm için tekerleği sökmek gerekir. Zaten lastik basıncını ölçerken jant çevresine bakmayı alışkanlık haline getirirsen bu tür şeyleri erken fark edersin.
Hazırlık ve Gerekli Malzeme
İşe başlamadan önce her şeyi yanına al. Kriko altındayken malzeme aramak istemezsin.
- Kriko ve mutlaka iki adet sehpa (kriko tek başına asla yeterli değil)
- Bijon anahtarı veya lokma takımı
- Alyan ve torx uçları (kaliper pimleri için)
- Piston geri itme aparatı veya büyük işkence (C mengene)
- Tel fırça, fren temizleyici sprey
- Bakır esaslı ped gresi (yüksek sıcaklığa dayanıklı)
- Yeni pedler — aynı eksende dört adet, yani her iki tekerlek için
- Eldiven, gözlük, eski bez
- Tork anahtarı (bijon ve kaliper cıvatası için gerekli)
Araç düz ve sert zeminde olsun. El frenini çek, arka tekerleklere takoz koy. Vitesi tak. Motoru soğumaya bırak; disk ve kaliper çok ısınır.
Bijonları Önce Gevşet
Araç yerdeyken bijonları çeyrek tur gevşet. Havadayken zorlarsan tekerlek döner, araç sallanır. Sonra krikoyu araç imalatçısının belirlediği kaldırma noktasına yerleştir. Kaldır, sehpayı sür, aracı sehpaya indir.
Sökme Aşaması
- Tekerleği çıkar. Jantı yan yatır, kaliperin altına koyma alışkanlığı iyi bir güvenlik önlemidir.
- Kaliperi incele. Fotoğraf çek. Yay, klips ve pimlerin duruşunu kaydet. Toplarken çok işine yarar.
- Alt kaliper cıvatasını sök. Çoğu araçta pim, düz anahtarla tutulup alyanla açılır. Üst cıvatayı sökme, kaliperi menteşe gibi yukarı çevir.
- Kaliperi askıya al. Fren hortumundan asla sarkıtma. Kablo bağı veya tel parçasıyla süspansiyon yayına bağla.
- Eski pedleri çıkar. Genelde elle gelir. Sıkışmışsa tornavidayla nazikçe kaldır.
- Yatakları temizle. Ped taşıyıcıdaki paslı yüzeyleri tel fırçayla temizle. Yeni ped burada rahat hareket etmeli.
Diski ve Pimleri Kontrol Et
Disk yüzeyinde derin çizik, mavi renk değişimi veya belirgin kenar basamağı varsa disk de değişmeli. Kaliper pimlerini çek, eski gresi sil, yenisini sür. Pim sıkışıksa ped tek taraflı yenir ve birkaç bin kilometrede işi baştan yaparsın. Piston tozluğunda yırtık varsa kaliper tamir takımı gerekir.
Takma ve Kapatma
En kritik nokta piston geri itme. Yeni ped kalın olduğu için pistonu içeri gömmen lazım.
- Fren hidrolik deposunun kapağını gevşet. Sıvı geri kaçarken taşabilir, çevreye bez koy.
- İşkenceyle eski pedi piston üzerine dayayıp yavaşça bastır. Doğrudan pistona bastırma.
- Bazı araçlarda arka pistonlar döndürerek girer; ön tarafta genelde düz itilir.
- Depodaki sıvı seviyesini gözle. Fazla yükselirse şırıngayla bir miktar al.
Yeni pedlerin sırt kısmına ve temas noktalarına ince bir tabaka bakır gres sür. Sürtünme yüzeyine kesinlikle gres bulaştırma. Pedleri yerine oturt, kaliperi indir, cıvatayı tork değerinde sık. Tekerleği tak, bijonları çapraz sırayla ilk elden sık, aracı indir, sonra tork anahtarıyla nihai sıkımı yap.
İlk Fren Basışı
Motoru çalıştırmadan önce fren pedalına 5-6 kez bas. İlk basışta pedal boşa gidecek, sonra sertleşecek. Sertleşmeden hareket etme. Hidrolik seviyesini son kez kontrol et, kapağı kapat. Bu kontrolü diğer sıvı seviyelerini gözden geçirirken de tekrarlaman iyi olur.
Rodaj ve Sonrası
Yeni ped hemen tam performans vermez. Sürtünme yüzeyinin diske oturması gerekir.
- İlk 200-300 km sert fren yapma.
- Boş bir yolda 60 km/s hızdan orta şiddette 5-6 kez yavaşla, aralarında soğumaya bırak.
- Uzun yokuş inişinde sürekli frene basma.
- İlk sürüşte hafif koku normaldir. Duman veya keskin yanık kokusu normal değildir; dur ve kontrol et.
Bir hafta sonra tekerleği tekrar sök, ped oturmasını ve eşit aşınmayı kontrol et. Fren pedi değişimi bir kez yapıldığında sonrakiler çok daha hızlı geçer. Yine de her aşamada emin olamad