Araba Aküsü Bakımı ve Değişimi

Akü, arabanın en sessiz parçasıdır. Bozulana kadar varlığını hatırlamazsınız. Sonra bir sabah kontağı çevirirsiniz, marş "vırr" der ve durur. İyi haber şu: akü bakımı ve değişimi, kendi başınıza yapabileceğiniz en kolay işlerden biri. Yarım saat, iki anahtar ve biraz dikkat yeterli. Bu rehberde akünün ne kadar dayandığını, ölmek üzere olduğunu nasıl anlayacağınızı ve araç akü değişimini adım adım nasıl yapacağınızı anlatıyorum.

Akü Ne Kadar Dayanır?

Standart bir kurşun-asit akü ortalama 3-5 yıl çalışır. Ama bu süre kullanım şeklinize göre çok değişir.

• Kısa mesafe sürüş: Akü şarj olmaya vakit bulamaz. Ömrü kısalır.
• Aşırı sıcak: Sanılanın aksine akünün en büyük düşmanı yazdır. Sıcak, içindeki plakaları yorar.
• Aşırı soğuk: Soğuk akünün gücünü düşürür. Zayıf akü kışın açığa çıkar.
• Uzun süre park: İki hafta hareketsiz kalan araçta akü kendiliğinden boşalır.
• Ekstra elektronik: Sonradan takılan ses sistemi, alarm, kamera sürekli akım çeker.

Akünün üstünde genelde üretim tarihini gösteren bir kod veya etiket bulunur. Aracınızı ikinci elden aldıysanız ilk iş buna bakın. 4 yaşını geçmiş bir akü, her an sizi yolda bırakabilir.

Değişim Zamanının Belirtileri

• Marş ağır dönüyor, motor zorlanarak çalışıyor.
• Sabahları çalışmıyor ama gün içinde sorun yok.
• Farlar rölantide sararıyor, gaz verince parlıyor.
• Gösterge panelinde akü ışığı yanıp söndü.
• Akü kutusunda şişme veya çatlak var.
• Kutup başlarında beyaz-mavi toz birikmiş.

Voltajı Kendiniz Ölçün

Tahmin yürütmeyin, ölçün. Ucuz bir dijital multimetre bu iş için yeterlidir. Aracı en az bir saat kapalı bıraktıktan sonra ölçüm yapın.

İkinci bir test daha yapın. Motor çalışırken voltaj 13,7 - 14,4 V arasında olmalı. Bu aralıkta değilse sorun akü değil, alternatör veya şarj regülatörü olabilir. Yeni akü takmak para israfı olur. Böyle durumlarda hata kodlarını okumak da yol gösterir; araç bilgisayarından şarj sistemi arızası düşmüş olabilir.

Araç Akü Değişimi: Adım Adım

Önce doğru aküyü alın. Eski akünün üstündeki değerleri not edin: amper-saat (Ah), soğuk marş akımı (CCA), kutup başlarının yönü ve gövde ölçüsü. Aynı veya bir üst değeri seçin, daha düşüğünü almayın. Aracınız start-stop sistemliyse mutlaka AGM veya EFB tipi akü kullanın; normal akü kısa sürede biter.

Hazırlık

• Aracı düz zemine park edin, kontağı kapatın, anahtarı çıkarın.
• El frenini çekin.
• Eldiven ve gözlük takın. Akü asidi ciddi yakar.
• Yanınızda 10, 12 ve 13 numara anahtar bulundursun.
• Sigara içmeyin, kıvılcım çıkaracak iş yapmayın. Akü hidrojen gazı salar.

Sökme

1. Önce eksi (-) kutbu sökün. Siyah kablo, genelde gövdeye bağlı. Somunu gevşetin, kabloyu çıkarın ve akünün üstüne temas etmeyecek şekilde kenara alın.
2. Sonra artı (+) kutbu sökün. Kırmızı kablo, çoğunlukla plastik kapak altında.
3. Akünün alt kelepçesini veya üst bağlantı çubuğunu açın. Vidalar uzun olabilir, sabırlı olun.
4. Aküyü dik tutarak yukarı kaldırın. Ağırdır, sırtınızla değil bacaklarınızla kaldırın.

Takma

1. Akü tepsisini temizleyin. Pas ve asit kalıntısı varsa karbonat çözeltisiyle silin, kurutun.
2. Yeni aküyü aynı yönde yerleştirin. Kutup başları eski akünün yerinde olmalı.
3. Kelepçeyi sıkın. Akü elinizle sallandığında oynamamalı.
4. Şimdi artı (+) kutbu bağlayın. Sonra eksi (-) kutbu. Sıra sökmenin tam tersi.
5. Somunları sıkın ama zorlamayın. Kurşun kutup başı çatlar.
6. Kutup başlarına ince bir tabaka akü gresi veya vazelin sürün. Paslanmayı önler.

Değişimden sonra bazı araçlarda saat, radyo hafızası ve cam otomatiği sıfırlanır. Bunlar normaldir, elle yeniden ayarlarsınız. Motor rölantisi ilk birkaç dakika dengesiz çalışabilir; araç kendini öğrenir.

Aküyü Uzun Ömürlü Tutmanın Yolları

• Kutup başlarını yılda iki kez kontrol edin. Toz varsa sıcak su ve karbonatla temizleyin.
• Bakım gerektiren tip aküde su seviyesine bakın. Sadece saf su ekleyin, çeşme suyu koymayın.
• Haftada en az bir kez 20 dakikadan uzun sürüş yapın.
• Aracı uzun süre bırakacaksanız eksi kabloyu sökün ve