Hava Filtresi Temizleme ve Değişimi

Hava filtresi, motorun soluduğu havayı temizler. Tozlu, kirli hava silindirlere girerse yanma bozulur, yakıt tüketimi artar, motor tepkisi tembelleşir. İyi haber şu: hava filtresi bakımı araç bakımında en kolay işlerden biri. Çoğu araçta tek bir kutu, birkaç klips ya da vida ve iki dakikalık iş. Alet çantasına gerek bile kalmadan filtreyi çıkarıp bakabilirsiniz. Aşağıda hava filtresi temizleme ve değişimi işini baştan sona anlatıyorum.

Filtre ne zaman temizlenir, ne zaman değişir?

Bu ayrımı en baştan netleştirelim. Kağıt (kuru) filtreler tüketim malzemesidir; temizlemek kısa vadeli bir çözümdür. Yıkanabilir (sünger veya yağlı bez tipi, genelde performans filtreleri) filtreler ise temizlenip tekrar kullanılmak üzere üretilmiştir.

• Kağıt filtre: Hafif tozluysa basınçlı havayla üfleyip devam edebilirsiniz. Rengi koyulaşmış, gözenekleri dolmuşsa değiştirin.
• Yıkanabilir filtre: Üretici talimatına göre yıkanır, kurutulur, yağlanır ve tekrar takılır.
• Yağ lekesi varsa: Filtrenin üstünde yağlı iz görüyorsanız, kartere havalandırma hortumundan yağ geliyor olabilir. Bu ayrı bir konudur, sadece filtre değiştirip geçmeyin.

Değişim aralığı için aracın kullanma kılavuzuna bakın. Genel kural olarak kağıt filtreler yağ değişiminin bir veya iki katı aralıkta değişir. Ama takvim tek ölçüt değil. Şantiye, toprak yol, bol tozlu bölge ya da uzun süre rölantide bekleyen bir araç filtreyi çok daha hızlı doldurur. Kendi aracınızda birkaç kez baktıktan sonra kendi aralığınızı zaten görürsünüz.

Filtrenin yorulduğunun işaretleri

• Yakıt tüketiminde sebepsiz artış
• Gaza basınca gecikmeli tepki, tırmanışta güç kaybı
• Rölantide hafif düzensizlik
• Egzozdan koyu duman (aşırı tıkanmış filtrede)
• Motor kaputunu açtığınızda filtre kutusundan gelen ıslık benzeri emme sesi

Filtreyi bulmak ve çıkarmak

Hava filtresi kutusu motor bölmesindeki en büyük plastik kutudur. Genelde motorun bir yanında durur, kalın bir hortumla emme manifolduna bağlanır. Dizel araçlarda çoğu zaman motorun üstündedir. Karıştırmayın: kabin içine hava veren klima filtresi bambaşka bir parçadır ve genelde torpido altında ya da ön cam alt kanalında bulunur.

1. Motoru kapatın, kontağı çekin. Sıcak motorda çalışıyorsanız 15 dakika bekleyin.
2. Filtre kutusunun kapağındaki bağlantıları çözün. Bunlar metal klips, tırnaklı plastik mandal veya yıldız/torx vida olabilir.
3. Kutunun üzerinde hava akış sensörü kablosu varsa dikkatli olun; soketi zorlamayın, gerekiyorsa çıkarın.
4. Kapağı kaldırın, filtreyi düz şekilde yukarı çekin. Filtrenin hangi yönde durduğunu telefonla fotoğraflayın.
5. Kutunun içindeki yaprak, toz, böcek kalıntısını temizleyin. Bunun için nemli bez kullanın; kutuya hortumla su tutmayın.

Vida çözerken kutuya düşen vida kaybolur, sonra emme kanalına gider. Vidaları hemen manyetik bir tabağa ya da bir kavanoza koyun.

Kağıt filtreyi doğru temizlemek

Kağıt filtre yıkanmaz. Su, kağıdın liflerini şişirir, gözenek yapısını bozar ve kurusa bile eski süzme kalitesini vermez. Kuru temizlik yapacaksınız.

• Filtreyi yere hafifçe vurup gevşek tozu dökün. Kıvrımların açık ağzını aşağı bakacak şekilde tutun.
• Kompresör varsa havayı içeriden dışarıya doğru üfleyin. Yani havanın normalde geçtiği yönün tersine. Böylece toz kıvrımların derinine sıkışmaz.
• Hava tabancasını 20-30 cm mesafede tutun ve basıncı çok yükseltmeyin. Yakından tutulan yüksek basınç kağıdı yırtar.
• Kompresör yoksa yumuşak bir fırçayla kıvrımları tarayın. Elektrikli süpürge ağzı da işi görür.
• Filtreye deterjan, benzin, tiner, sprey yağ uygulamayın.

Temizlik sonrası basit bir kontrol: filtreyi bir ampule veya güneşe doğru tutun. Kıvrımların arasından ışık geçiyorsa filtre hâlâ iş görür. Işık neredeyse hiç geçmiyorsa temizlik yetmemiş demektir, yeni filtre alın. Lastik conta kenarı çatlamış, sertleşmiş, ezilmiş filtreler de temizlenerek kurtarılmaz; conta sızdırınca filtrelenmemiş hava yandan içeri kaçar.

Yeni filtreyi takmak

Yeni filtre alırken şasi numarası ya da mevcut filtrenin üstündeki parça numarası ile hareket edin. Aynı model araçta motor hacmine göre farklı filtre kullanılabiliyor. Kutudan çıkan filtreyi takmadan önce eski filtreyle yan yana koyup ölçüsünü ve derinliğini karşılaştırın.

1. Filtreyi kutuya, contası oturması gereken kanala denk gelecek şekilde yerleştirin.
2. Üzerinde ok veya "AIR FLOW" yazısı varsa yönüne uyun.
3. Kapağı kapatırken kenarların her yerden oturduğunu elinizle kontrol edin. Bir köşe boşta kalırsa filtre işe yaramaz.
4. Klipsleri tek tek kilitleyin, vidaları elle sıkın. Plastik dişlere aşırı tork uygulamayın.
5. Çıkardığınız sensör soketini tekrar takın, kablo kanalına oturtun.
6. Motoru çalıştırın. Kaçak ıslık sesi, rölanti düzensizliği veya uyarı lambası var mı diye dinleyin.

Sık yapılan hatalar