Araç Muayene Öncesi Kontrol Listesi

Muayeneden dönerken elinde "ağır kusurlu" raporu olan sürücülerin çoğu, aslında yarım saatlik bir kontrolle o sonucu değiştirebilirdi. Muayene istasyonu sihirli bir yer değil; ölçtüğü şeylerin büyük kısmını siz de garaj önünde görebilirsiniz. Aşağıdaki araç muayene kontrol listesi, randevu gününden birkaç gün önce uygulanmak üzere hazırlandı. Amaç basit: kusuru istasyonda değil, kendi evinizin önünde bulmak.

Neden birkaç gün önce? Çünkü ampul, silecek lastiği ya da fren balatası gibi bir eksik çıkarsa tedarik ve montaj için zamana ihtiyacınız olur. Randevu sabahı yapılan kontrol, sadece hayal kırıklığını öne çeker.

1. Aydınlatma ve Sinyal Sistemi

Muayenede en sık takılan başlık burasıdır. Üstelik en kolay çözülen başlık da burasıdır. Bir yardımcı bulun ya da aracı düz bir duvara yaklaştırıp yansımadan bakın.

• Kısa ve uzun farlar: İkisi de yanıyor mu? Bir tanesi diğerinden belirgin sönük mü? Sönük olan ampul ömrünü tamamlamak üzeredir.
• Far ayarı: Duvara 5 metreden bakın. İki farın ışık huzmesi aynı yükseklikte olmalı. Biri havaya bakıyorsa ayar bozuk.
• Park ve stop lambaları: Fren pedalına bastığınızda her iki stop da kızarmalı. Üçüncü fren lambası varsa o da dahil.
• Sinyaller ve dörtlüler: Dört köşe artı yan tekrarlayıcılar. Hızlı çakan sinyal, o taraftaki ampulün yandığının işaretidir.
• Geri vites lambası: Vitesi geriye alın, arkadan kontrol edin.
• Plaka lambası: Sık atlanır, kusur olarak yazılır.
• Kırık camlar: Çatlak far veya stop camı su alır. Bant çözüm değildir.

Ampul değiştirirken aynı watt değerini kullanın. Farklı renk sıcaklığında iki ampul takmak da problem yaratır.

2. Fren, Lastik ve Süspansiyon

Bu üçlü, muayenenin cihazla ölçülen kısmıdır. Gözle yapacağınız ön kontrol yine de çok şey söyler.

Lastikler

• Diş derinliği yasal sınırın üzerinde olmalı. Lastiğin oluğundaki aşınma göstergesi çıkıntısı yüzeyle aynı seviyeye geldiyse lastik bitmiştir.
• Aynı akstaki iki lastik aynı ebat ve desende olmalı.
• Yan duvarda balon, kesik veya çatlak ağı arayın.
• Basınçları üretici değerine getirin. Lastik basıncı ölçme ve ayarlama işini soğuk lastikte yapmak, doğru sonuç için şarttır.
• Tek taraflı aşınma varsa rot-balans bozuk demektir; bu da süspansiyon testinde karşınıza çıkar.

Frenler

• Jant aralığından balata kalınlığına bakın. Metal taban plakası dışında kalan sürtünme malzemesi ince görünüyorsa değişim zamanı.
• Disk yüzeyinde derin çizik, basamak ya da ciddi pas varsa fren gücü düşer. Ön fren pedi değişimi işini kendiniz yapıyorsanız disk durumunu da aynı anda değerlendirin.
• Fren hidrolik seviyesini deposundan kontrol edin. Seviye düşmüşse bir yerde kaçak var.
• El frenini eğimde test edin. Aracı tutmuyorsa ayar gerekir.
• Pedal yumuşak ve dibe gidiyorsa sistemde hava vardır.

Süspansiyon

• Aracın her köşesine bastırıp bırakın. Bir kez yükselip durmalı. Zıplamaya devam ediyorsa amortisör zayıf.
• Amortisör gövdesinde yağ sızıntısı arayın.
• Direksiyonu sağa sola çevirip körük ve rot başlarına bakın. Yırtık körük kusurdur.

3. Egzoz, Sıvılar ve Motor Bölmesi

Emisyon testi geçilecekse motorun temiz çalışması gerekir. Muayeneden önceki hafta yapılacak küçük bakımlar, egzoz değerlerini gözle görülür şekilde düzeltir.

• Arıza lambası: Gösterge panelinde motor arıza ikonu yanıyorsa muayene büyük olasılıkla olumsuz sonuçlanır. Hata kodunu okutup nedenini giderin. Kodu sadece silmek, sorun devam ediyorsa lambayı geri getirir.
• Hava filtresi: Tıkalı filtre karışımı zenginleştirir, CO değerini yükseltir. Hava filtresi temizleme ya da değişimi en ucuz emisyon iyileştirmesidir.
• Bujiler: Benzinli araçta eskimiş buji, yanmamış yakıtın egzoza gitmesine yol açar.
• Motor yağı: Çok eski yağ, karter gazlarıyla ölçümü etkiler. Muayene öncesi yağ değişimi denk geliyorsa öne alın.
• Egzoz bütünlüğü: Motor çalışırken egzoz hattını dinleyin. Kaçak varsa ölçüm probu doğru okumaz. Kaynak ayrılmaları ve delikler onarılmalı.
• Sıvı seviyeleri: Antifriz, cam suyu, hidrolik. Araç sıvı seviyeleri kontrol listesini bu aşamada baştan sona uygulayın.
• Sızıntı: Aracı bir gece temiz kartonun üzerinde bırakın. Sabah leke varsa kaynağını bulun. Yağ ve yakıt sızıntısı doğrudan kusurdur.

Emisyon testine soğuk motorla gitmeyin. Katalizör çalışma sıcaklığına gelmemişse değerler yüksek çıkar. İstasyona ulaşmadan 15-20 dakika normal trafikte sürün.

4. Gövde, Kabin ve Evraklar

• Silecek lastikleri iz bırakmadan silmeli. Cam suyu fıskiyeleri çalışmalı.
• Ön camda sürücü görüş alanında yayılan çatlak olmamalı.
• Korna çalışmalı.
• Ön koltuk emniyet kemerleri kilitlenmeli, kolay geri sarılmalı, kesik olmamalı.
• Kapılar içten ve dıştan açılmalı.
• Aynalar tam olmalı ve sabit durmalı.
• Plakalar okunur, e