Araç Bakım Planı - Periyodik İşlemler

Araba bakımı sürpriz değildir. Takvim işidir. Kilometre ve zaman geldiğinde yapılacak işler bellidir. Sorun, bu işleri akılda tutmakta çıkar. Bir yağ değişimini üç ay geciktirirsiniz, lastik rotasyonunu hiç yapmazsınız, sonra fatura büyür. Kendi elinizle bakım yapmak istiyorsanız ilk adım anahtar sıkmak değil, bir araç bakım takvimi çıkarmaktır. Aşağıda bu takvimi nasıl kuracağınızı, hangi işi ne zaman yapacağınızı ve neyi servise bırakmanız gerektiğini adım adım anlatıyorum.

Takvimi Kurarken İşe Nereden Başlanır

Herkese uyan tek bir liste yok. Aracınızın motoru, yaşı ve kullanım şekliniz süreleri değiştirir. Önce şu üç bilgiyi netleştirin:

• Kullanım kılavuzu aralıkları: Üretici hangi işlemi kaç kilometrede istiyor? Torpido gözündeki kitapçık burada tek doğru kaynaktır.
• Yıllık kilometreniz: Yılda 8.000 km yapan biriyle 30.000 km yapan biri aynı takvimi kullanamaz. Az kullanan araçta zaman, çok kullananda kilometre baskındır.
• Kullanım tipi: Kısa mesafe şehir içi, soğuk hava, tozlu yol, sık dur-kalk. Bunlar "ağır kullanım" sayılır ve aralıkları kısaltır.

Ağır kullanım yapıyorsanız yağ, filtre ve fren sıvısı aralıklarını yaklaşık üçte bir oranında kısaltın. Yılda 5.000 km bile yapmıyorsanız kilometreye bakmayın, takvime bakın. Yağ zamanla da bozulur.

Kayıt tutma alışkanlığı

Basit bir defter yeter. Her işlemde şunları yazın: tarih, kilometre, yapılan iş, kullanılan malzeme. Telefonunuza kilometre bazlı hatırlatma kuramazsınız ama tahmini tarih hatırlatması kurabilirsiniz. Örnek: son yağ değişimi 62.000 km ve mart ayı, yılda 15.000 km yapıyorsanız bir sonrakini kasım ayına not edin.

Kilometreye Göre Periyodik İşlemler

Aşağıdaki tablo tipik bir binek araç için başlangıç şablonudur. Kılavuzunuzla çelişirse kılavuz kazanır.

Motor yağı değişimi bu listenin omurgasıdır. Adım adım anlatan rehberi izleyerek evde yapabilirsiniz; gereken tek özel alet filtre kayışı ve bir yağ toplama kabıdır. Hava filtresi ve klima filtresi çoğu araçta el aletsiz sökülür, on dakikalık iştir.

Şanzıman tarafında dikkat

• Manuel şanzımanlarda yağ genelde 60.000–80.000 km arasında yenilenir.
• Otomatik ve CVT şanzımanlarda üreticinin yağ tipi zorunludur. Yanlış yağ pahalı arıza demektir.
• Otomatik şanzıman yağ seviyesi çoğu modelde sıcak motorda ve düz zeminde ölçülür.
• Vites geçişlerinde tokluk, gecikme veya yanık koku varsa takvimi beklemeyin.

Lastik Rotasyonu ve Mevsimsel Geçişler

Lastik rotasyonu en çok atlanan ama en ucuz işlemdir. Ön ve arka lastikler farklı aşınır. Yer değiştirmezseniz bir çift erken biter.

1. Her 10.000 km'de bir rotasyon yapın. Kış–yaz lastik değişimi yapıyorsanız o anda halledin, ekstra iş çıkmaz.
2. Önden çekişli araçta öndekiler çapraz olarak arkaya, arkadakiler düz olarak öne gider.
3. Arkadan itişli araçta bu yön tersine döner.
4. Yön tayinli lastiklerde çapraz geçiş yapılmaz, sadece ön–arka değişimi yapılır.
5. Rotasyondan sonra bijonları çapraz sırayla ve tork anahtarıyla sıkın. 50 km sonra tekrar kontrol edin.

Rotasyonla birlikte diş derinliğini ölçün, yanak çatlaklarına ve üretim tarihine bakın. Basıncı ayarlamayı unutmayın; kriko işini bildiğinizden emin olmak için acil durum tekerlek değişimi rehberini önceden okuyun.

Mevsimlik ve Yıllık Kontroller

Kilometre dışında bir de takvim işleri var. Bunları sezon başında topluca yapın:

• Sonbahar: Akü sağlığı ve terminal temizliği, antifriz karışım oranı, silecek ve cam suyu antifrizi, kalorifer ve buğu çözücü testi.
• İlkbahar: Klima gazı ve polen filtresi, radyatör peteği temizliği, alt takım gözlemi, kışın biriken tuz kalıntısının yıkanması.
• Her yıl: Fren balata ve disk ölçümü, sıvı seviyeleri kontrol listesinin baştan sona uygulanması, park yerinde damla izi araması.
• Muayene öncesi: Farlar, korna, egzoz, lastik dişi ve fren dengesi. Muayeneden bir hafta önce ayrı bir kontrol turu yapın.

Park ettiğiniz yerde