Kış Öncesi Motor Bakımı - Soğuk Hava Hazırlığı
Kış, arabaya en çok yüklenen mevsimdir. Soğuk motor yağını kalınlaştırır, akünün gücünü düşürür, lastiği sertleştirir. Yazın fark edilmeyen küçük bir arıza, ilk donda yolda kalmaya dönüşür. İyi haber şu: kış araç bakımı hazırlık işlerinin büyük kısmı garaj yolunda, temel el aletleriyle yapılabilir. Aşağıdaki sırayı takip ederseniz bir cumartesi öğleden sonrası yeter.
1. Akü: Kışın ilk kurbanı
Soğukta akünün verebileceği akım düşer, motorun çevirme direnci ise artar. Yani tam ters yönde çalışan iki etki. Yazın zar zor çalışan bir akü, sıfırın altında hiç çalışmaz.
- Kutup başlarını sökün. Beyaz-mavi tuzlanma varsa tel fırçayla temizleyin.
- Kablo pabuçlarını elle çevirmeye çalışın. Oynuyorsa sıkın.
- Temizlikten sonra kutuplara ince bir tabaka gres veya kutup başı spreyi sürün.
- Voltmetreniz varsa motor kapalıyken ölçün: 12,4 V üstü iyi, 12,2 V altı zayıf demektir.
- Akü 4-5 yaşını geçtiyse ve son aylarda marş uzadıysa, kışa girmeden değiştirmek en akıllısı.
Bakımlı aküyle takviye kablosunu bagajda tutmak birbirinin alternatifi değil. İkisini birlikte yapın. Akü bakımı ve değişimi konusunu ayrı ayrı anlattığımız sayfada kutup ölçümü ve sökme sırası daha detaylı duruyor.
2. Sıvılar: Donma noktasına bakın
Kışın sıvı kontrolü sadece "seviye yeterli mi" sorusu değildir. Karışım oranı da önemlidir.
Antifriz / soğutma suyu
- Motor soğukken genleşme kabına bakın. Seviye min-max arasında olmalı.
- Renk çamurlu, kahverengi veya içinde yağ izi varsa boşaltıp değiştirin.
- Sadece saf su eklenmişse donma riski yüksektir. Uygun oranda hazır karışım ekleyin.
- Ucuz bir antifriz ölçer (refraktometre veya şamandıralı tip) alın. Tahminle iş yapmayın.
Cam suyu
- Yazlık cam suyu veya musluk suyu depoda donar, pompayı ve hortumları patlatır.
- Depoyu mümkün olduğunca boşaltıp kışlık, alkol bazlı cam suyuyla doldurun.
- Fıskiyeleri deneyin. Tıkalıysa iğneyle deliği açın, yönü camın üst yarısına gelecek şekilde ayarlayın.
Motor yağı
- Yağ eskiyse kışa girmeden değiştirin. Soğukta yaşlı yağ ağır akar, ilk saniyelerde yağlama gecikir.
- Kapak veya el kitabındaki viskozite değerine uyun. Soğuk iklimde ilk sayı küçük olan (örneğin 5W yerine 0W) daha hızlı dolaşır.
- Çubukta seviye min çizgisine yakınsa tamamlayın; taşırmayın.
Fren hidroliği, direksiyon ve debriyaj sıvısı da aynı turda kontrol edilir. Sıvı seviyeleri kontrol listesini yanınıza alıp tek tek işaretlemek en pratiği.
3. Görüş ve elektrik
Kışın gün kısa, hava kapalı. Görmek ve görünmek doğrudan güvenlik konusu.
- Silecekler: Lastik ucunu parmakla gezdirin. Çatlak, sertleşme veya iz bırakma varsa değiştirin. Kışlık süpürge kar birikmesine daha dayanıklıdır.
- Cam içi: Buğu asıl olarak kirli camda tutunur. İçi temiz bezle silin. Klima filtresi tıkalıysa buğu çözme çok yavaşlar; filtreyi çıkarıp ışığa tutun, göremiyorsanız değiştirin.
- Ampuller: Kısa, uzun far, sinyal, fren, geri vites, plaka lambası. Duvara karşı park edip tek tek deneyin.
- Far camları: Sarardıysa parlatma seti ile açın. Işık verimi belirgin artar.
- Arka cam rezistansı: Çalıştırın, elinizle ısınıyor mu bakın. Çalışmayan telleri onarım kalemi ile birleştirmek mümkün.
4. Lastik, fren ve hareket eden parçalar
Kışlık lastik zorunluluğu bir yana, lastiğin durumu her şeyin temeli. Soğuk hava lastik basıncını düşürür; her 10 °C düşüşte yaklaşık 0,1 bar kaybedersiniz.
| Kontrol | Ne aranır | Sıklık |
|---|---|---|
| Lastik basıncı | Kapı eşiğindeki etiket değeri, soğuk lastikte | 2 haftada bir |
| Diş derinliği | Kış için 4 mm üstü tercih edilir | Ayda bir |
| Yanak | Çatlak, şişme, kesik | Ayda bir |
| Fren pedi | Kalan kalınlık, düzensiz aşınma | Sezon başı |
| Kayış | Çatlak, cızırtı sesi | Sezon başı |
- Basıncı her zaman lastik soğukken ölçün. Yolculuk sonrası ölçüm yanıltır.
- Stepneyi de unutmayın. Yarım inik stepne, kar altında hiçbir işe yaramaz.
- Fren pedi ince kalmışsa kışa bırakmayın. Islak yolda fren mesafesi zaten uzuyor.
- Kapı ve bagaj fitillerine silikon sprey çekin. Donup yırtılmasını önler.
- Kilitlere ince yağlayıcı sıkın, buzlanmayı azaltır.
- Motor rölantide tıkırtı veya titreme yapıyorsa bujiler ve hava filtresi sıradaki iştir. Kirli filtre soğuk çalıştırmada karışımı bozar.
Bagajda ne bulunsun
- Takviye kablosu, buz kazıyıcı, eldiven
- Küçük kürek, kedi kumu veya tuz torbası (patinaj için)
- El feneri ve yedek pil
- Kışlık cam suyu bidonu, 1 litre motor yağı
- Battaniye, ilk yardım çantası, reflektör yelek
- Kriko ve bijon anahtarını y